30 Paź

"Cień wolności" w BWA Katowice | 14.11.2018

by BWA Katowice

 


Po raz kolejny w ramach współpracy Instytucji Kultury ARS Cameralis i Galerii Sztuki Współczesnej będzie można w Katowicach zapoznać się z realizacjami wybitnych artystów. W wystawie wezmą udział: Paweł Althamer, Zbigniew Libera, Mirosław Bałka, Franciszka i Stefan Themersonowie, Grzegorz Klaman, Jerzy Truszkowski, Kamil Kuskowski, Przemysław Kwiek. Ty razem do grona uznanych twórców dołączają również młodzi artyści: Mikołaj Szpaczyński, Radek Szlęzak i Martyna Kielesińska.

 

Kurator Marek Zieliński bada problematykę pamięci, zgłębiając zagadnienia pojawiające się regularnie na zainicjowanym przez niego festiwalu (na wystawach Collier Schorr, braci Chapman czy w książce Zbigniewa Libery i Darka Foksa „Co robi łączniczka”).

Najlepiej dotyka się historii w białych rękawiczkach. Kiedy jest już dobrze skrzepnięta w kadrze, przyjmuje kształt rzeźby albo odkłada się w plamach zaschniętej na płótnie farby. Próby dochodzenia tego, co wydarzyło się w przeszłości są z góry skazane na niepowodzenie, może właśnie dlatego spóźnione - okiełznane opowieści wydają się szczególnie malownicze. W zapełnianiu pustych miejsc biorą udział pamięć i wyobraźnia. Jak pisał Hayden White w „Metahistory” z 1974 roku, mechanizmy budowania opowieści w dziele artystycznym i w tekście historycznym są w swojej istocie identyczne, a na pewno tak samo podejrzane. Przeszłość jest zawsze przekształcana w opowieść, która ma swoją fabułę.Skoro zatem sami historycy nie są w stanie otworzyć wiernego obrazu zdarzeń, tym bardziej nie mamy prawa żądać „prawdy” od artystów.

Utracone obiekty muszą być odtwarzane. Jak pisał Zygmunt Freud, pamiętanie wiąże się z próbą zapanowania nad traumatycznym, poprzez obsesyjne powtarzanie lub przeciwnie uporczywe unikanie niewygodnych skojarzeń. Sztuka skupia te wstydliwe procesy jak w soczewce. Kiedy erotyzm spotyka się z nostalgią pojawia się szczelina, w którą wsiąkają prywatne tęsknoty widza. Zapośredniczone przez dzieło, rozpamiętywanie dawnego i na dodatek cudzego pragnienia, czyni z odbiorcy podnieconego voyera, dla którego przeglądanie zakurzonych pamiętników, wydaje się czynnością na wskroś budującą. W pozornie niewinny proces wpatrywania się, z zachowaniem bezpiecznego dystansu od obiektu obserwacji, wpisane jest niespełnienie. Paradoksalnie w przypadku dzieł sztuki, ów brak stapia się z poczuciem błogości.

Wystawa główna w ramach Festiwalu Ars Cameralis Silesiae Superioris

Artyści: Mirosław Bałka, Józef Robakowski, Krystyna Pasterczyk, Tadeusz Kantor, Jerzy Truszkowski, Przemysława Kwiek, Kamil Kuskowski, Karolina Grzywnowicz, Michał Smandek, Zbigniew Libera, Paweł Althamer, Grzegorz Klaman, Wojciech Prażmowski, Mikołaj Spaczyński, Martyna Kielesińska, Radek Szlęzak, Piotr Zarębski

Kurator: Marek Zieliński
Współorganizacja: Ars Cameralis Silesiae Superioris w Katowicach
Miejsce: Galeria Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach
Termin wystawy: 14 listopada 2018 - (wernisaż o godzinie 18:00) - 3 lutego 2019 (zamknięcie wystawy)