03 Mar

Adam Lach – Nibyland

by Mateusz Palka

 

Adam Lach, znany m.in. z nagradzanego reportażu Stigma o społeczności romskiej, jest autorem ostatniej „Kolekcji Wrzesińskiej”. To fotograficzne przedsięwzięcie powstało w 2009 roku we Wrześni z inicjatywy władz miast i byłego wydawcy „Kwartalnika Fotografia” Waldemara Śliwczyńskiego.

Co roku zapraszany jest przez kuratora fotograf, który realizuje autorski projekt opowiadający o gminie i mieście Września. Oprócz wystawy wydawana jest także książka. Dotychczas autorami byli kolejno: Bogdan Konopka, Andrzej Jerzy Lech, Mariusz Forecki, Nicolas Grospierre, Zbigniew Tomaszczuk i Katarzyna Majak. Kolekcja czerpie z najlepszych wzorców europejskich – w tym przede wszystkich artystycznych rezydencji, których zwieńczeniem są wystawy i foto książki. Od 2015 kuratorem wystaw jest Karol Szymkowiak.

Nibyland Adama Lacha mieści się na pograniczu fotografii reporterskiej i kreacyjnej o silnych walorach estetycznych. Użycie przez autora mocnego flasha dynamizuje przedstawiane sceny i lokuje w kręgu fotografii Weegee’go czy ulicznej fotografii nocnej. Momentami obecne są tu również echa tajemniczych kadrów Brassaia. Czasem blisko mu również do estetyki i przewrotności Rogera Ballena. Zresztą cały Nibyland przesycony jest oniryczną, czasem mroczną, a na pewno mocno zaskakującą aurą. Ze styku zwykłości życia codziennego w niewielkim mieście i wizualnej konwencji, jaką obrał autor wyłania się obraz momentami mocno zaskakujący, ale i treściowo bliski nam wszystkim.

Tym razem zrezygnowano z długich tekstów czy eseistycznych komentarzy w książce. Poza pięćdziesięcioma czarno-białymi zdjęciami Lacha znalazło się w niej jedynie kilka krótkich wierszy szóstoklasistki, Nadii Smolarkiewicz. Dobrym pomysłem było wyjście fotografa poza miasto i przyjrzenie się społeczności całej gminy. Nibylandia jest bardzo dobrze ułożona, książka prowokuje wiele ciekawych asocjacji wizualnych między zdjęciami. To zasługa samego fotografa, jak również fotoedytora – Filipa Ćwika. Za projekt książki odpowiedzialny był Adam Lach oraz, tradycyjnie już, Tomek Wojciechowski.

W 2016 roku do realizacji Kolekcji zaproszony został Rafał Milach. Zapowiada się równie ciekawie, nie tylko ze względu na dorobek fotografa, ale także biorąc pod uwagę, że Milach ma zamiar położyć większy – niż miało do miejsce w poprzednich latach – nacisk na aktywizację lokalnej społeczności. Natomiast w 2017 roku sfotografuje Wrześnię Filip Springer.

Mateusz Palka