31 Aug

FRIDA - Życie Sztuka Rewolucja

by Redakcja

 

Prapremiera sztuki „FRIDA. Życie Sztuka Rewolucja” Jakuba Przebindowskiego to pierwsza polska sztuka teatralna inspirowana życiem i twórczością Fridy Kahlo. Twórcy przedstawienia w nietuzinkowy sposób podeszli do tematu, jakim jest biografia najsłynniejszej meksykańskiej malarki. Barwne, pełne tragicznych zwrotów losy artystki mogą być jednak pułapką. Łatwo tu o melodramatyczny ton, skupienie się na życiowych trudnościach, które bez wątpienia są ściśle związane z twórczością Kahlo ale dają zbyt wąskie spojrzenie na jej sylwetkę i działalność twórczą. Na szczęście w dramaturgicznym ujęciu Przebindowskiego nie ma typowych dla tego gatunku schematów. Brak chronologii w biograficznych wydarzeniach, a także szeroki kontekst malarskiego dzieła to tylko niektóre z zalet przedstawienia. Na scenie widzimy Fridę u kresu swego życia- zmęczoną, chorą, jednak niepozbawioną siły i chęci do walki.

Taki sceniczny zabieg, odarcia postaci z jej emblematycznego, popularnego w świadomości widzów wizerunku pozwala głębiej pochylić się nad osobistym dramatem artystki. Twórcy konfrontują moment odchodzenia Fridy z  pełnymi kolorów obrazami video art.  W rolę Fridy wciela się aktorka i malarka Martyna Kliszewska- absolwentka wydziały aktorskiego PWST  w Krakowie oraz wydziału malarstwa ASP w Łodzi- łącząc swoje doświadczenia obu działalności artystycznych na scenie. Kliszewska tworzy nie tylko zapadającą w pamięci rolę ale także video będące jej własną interpretacją kilku dzieł granej bohaterki.  Przetworzone obrazy, w których można odnaleźć odniesienia do takich prac Kahlo, jak Strzaskana kolumna, Dwie Fridy, Autoportet jako Tehuana, Drzewo nadziei to nie tylko szczególny sposób narracji ale przede wszystkim możliwość malarskiej wypowiedzi grającej Fridę Martyny Kliszewskiej. Aktorka tworzy swoisty dwugłos, w którym opowiadając o najważniejszych momentach z życia meksykańskiej artystki prowokuje do pytań na temat sytuacji kobiet w dziejach historii sztuki. Próbuje przyjrzeć się ich walce o niezależność i autonomię w zdominowanym przez mężczyzn świecie. Osobiste wątki, w ujęciu autora sztuki, splatają się z poetyckim zapisem dając tym samym różnorodność formy i bardzo wyraźną rytmizację. Aktorka stylizując się na postać meksykańskiej artystki, w doskonały sposób przywołuje modowe tropy aktualne w reklamie i mediach łącząc w ten sposób bohaterkę dramatu z komercyjnym podejściem współczesnego świata do twórcy i jego dzieła. Przejmujące sekwencje nie zawsze odnoszą się tylko do granej bohaterki ale, jak w wypadku pracy inspirowanej dziełem Szpital Henry’ego Forda do samej aktorki- Kliszewska w charakteryzacji Fridy po czasie zmienia się w siebie, wchodząc niejako prywatnie w obraz Kahlo. Reżyser idzie o krok dalej tworząc sekwencje czysto filmowe przybierające czasami formę paradokumentu. Taki zabieg to nie tylko działanie mające na celu przybliżenie osoby bohaterki ( sekwencja miłosnego tanga dwóch kobiet, kąpiel małego Diego, Frida w pracowni z modelem) ale także stworzenie świata, dzięki któremu spektakl wykracza poza schemat teatralnych historii tego gatunku.  Konsekwentne łączenie różnorodnych form, z bardzo dobrym tekstem, wbrew pozorom pomaga w oddaniu myśli jakim jest droga malarki do jej niezależności i kobiecej perspektywy.  Muzyka Ygora Przebindowskiego dopełnia dramaturgii przedstawienia podobnie jak sceniczna przestrzeń autorstwa Witka Stefaniaka. Szczególność tematu, jak i przedstawienia podkreśla fakt, iż powstały w związku z realizacją sztuki „FRIDA. Życie Sztuka Rewolucja” komitet honorowy stworzyli znani artyści Edward Dwurnik, Rafał Obiński oraz popularyzator sztuki meksykańskiej w Polsce Marek Keller. Spektakl grany na wielu festiwalach teatralnych w Polsce był także prezentowany w Londynie przyczyniając się nie tylko do jeszcze większego zainteresowania osobą Kahlo ale także do uważnego przyjrzenia się pracom innych artystek tworzących podobnie jak Frida oddzielne malarskie światy.  

 

Paweł Piotr Mikuszewski

 

FRIDA, Życie Sztuka Rewolucja

Scenariusz i reżyseria Jakub Przebindowski

Scenografia Witek Stefaniak

Kostiumy i stylizacje Martyna Kliszewska

Muzyka Ygor Przebindowski

Choreografia Anna Głogowska

Zdjęcia do projekcji Michał Jaskulski

 

Autorką przesłanych zdjęć do druku jest Katarzyna Chmura.